ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਵਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਰਥਿਕ ਫਰੰਟ ਤੇ ਪ੍ਰੇਸ਼ਾਨ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਪਾਰਕ ਪੱਧਰ ਤੇ ਕਿਸੇ ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਤਣ ਪਤਣ ਨਾ ਲੱਗਣ ਕਾਰਣ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਭਾਰੀ ਨੁਕਸਾਨ ਪੁੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਕਟ ਦੇ ਸਮੇਂ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਤੋਂ ਜਿਸ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਗਵਾਈ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਫਰੰਟ ਤੇ ਸਫਲ ਗੱਲਬਾਤ ਦੀ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਉਹਨਾਂ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਬਹੁਤ ਦੂਰ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਹੇ ਹਨ। ਅਜਿਹੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਸਾਹਮਣੇ ਅੱਜ ਇਕ ਵੱਡਾ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਸ਼ਟਰ-ਪਰਿਭਾਸ਼ਿਤ ਸਵਾਲ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਰਿਹਾ ਹੈ: ਭਵਿੱਖ ਵਿਚ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਹਾਲਾਤ ਨਾਲ ਲੜਨ ਲਈ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ ? ਹਾਲ ਹੀ ਦੇ ਦਿਨਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਦੀਆਂ ਕਾਰਵਾਈਆਂ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਜਨਵਰੀ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਕਰਨ ਲਈ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਤਾਕਤ ਵਰਤੀ , ਉਹ ਉਸਤੋਂ ਵੀ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਨਜ਼ਰ ਆ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਉਂ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਕਮਜੋਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਹੁੰ ਖਾਧੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਟੀਲ, ਐਲੂਮੀਨੀਅਮ, ਆਟੋਮੋਬਾਈਲਜ਼, ਸਾਫਟਵੁੱਡ ਲੱਕੜ ਅਤੇ ਹੋਰ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਸੈਕਟਰਲ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾਏ ਹਨ ਅਤੇ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਵਪਾਰ ਅਤੇ ਟੈਰਿਫ ਗੱਲਬਾਤ ਤੋਂ ਪਾਸਾ ਵੱਟਿਆ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਗੁੱਸਾ ਓਨਟਾਰੀਓ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਇੱਕ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ‘ਤੇ ਸੀ ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕੀਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਸਾਬਕਾ ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੋਨਾਲਡ ਰੀਗਨ ਟੈਰਿਫ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਕਰਦੇ ਸਨ।
ਇਹ ਜਾਣਨਾ ਅਸੰਭਵ ਹੈ ਕਿ ਮਿਸਟਰ ਟਰੰਪ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਕੀ ਹੈ । ਸ਼ਾਇਦ ਉਹ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ‘ਤੇ ਇਸ ਲਈ ਨਾਰਾਜ਼ ਸਨ ਕਿ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਛੋਟਾਂ ਦੇਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਇੱਕ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਵਾਵਾਂ ਟੈਕਸ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰਨਾ ਪਿਆ। ਜ਼ਾਹਰ ਹੈ ਕਿ, ਸ਼ਾਇਦ ਅਮਰੀਕਾ ਲਈ ਇਹੀ ਕਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਸੀ। ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਰੀਗਨ ਦੇ ਇਸ਼ਤਿਹਾਰ ‘ਤੇ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨੇ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਯਾਦ ਦਿਵਾਇਆ ਕਿ ਜੇਕਰ ਉਹ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਅਜਿਹਾ ਕਰਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋਵੇਗਾ ਤਾਂ ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ । ਉਹ ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ ਤੇ ਮੈਕਸੀਕੋ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ (USMCA) ਜਿਸਨੂੰ 2026 ਵਿਚ ਨਵਿਆਇਆ ਜਾਣਾ ਹੈ, ਵਿਚ ਵੀ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਪੈਦਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ, ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਸੈਕਟਰਲ ਟੈਰਿਫਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਜਾਂ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਵਰਤਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਪਰ ਜੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਕੋਈ ਸਮਝੌਤਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਕਾਰਨੀ ਸਰਕਾਰ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਦੇ ਇਸ ਸਵਾਲ ਦਾ ਜਵਾਬ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਪ੍ਰਬੰਧ ਅਤੇ ਵਧੀਆ ਮੌਕਾ ਦੇਣ ਲਈ ਉਸਦੀ ਕੀ ਯੋਜਨਾ ਹੈ।
ਕਿਸੇ ਵੀ ਸੌਦੇਬਾਜ਼ੀ ਦਾ ਇੱਕ ਬੁਨਿਆਦੀ ਹਿੱਸਾ ਇੱਕ ਗੱਲਬਾਤ ਰਾਹੀਂ ਸਮਝੌਤੇ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਬੈਕਅੱਪ ਯੋਜਨਾ ਬਹੁਤ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੌਦਾ ਜੋ ਉਸ ਬੈਕਅੱਪ ਤੋਂ ਬਿਹਤਰ ਹੈ, ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਸੌਦਾ ਜੋ ਮਾੜਾ ਹੈ, ਨੂੰ ਰੱਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਜਾਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਟਰੰਪ ਪ੍ਰਸ਼ਾਸਨ ਨਾਲ ਮੌਜੂਦਾ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿੱਚ ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਵਿਕਲਪ ਕੀ ਹੈ? ਇਹ ਸੰਭਾਵਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਸਤੂਆਂ ‘ਤੇ ਵਾਧੂ ਟੈਰਿਫ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਲਈ ਕੁਝ ਘੱਟ ਜੋ ਆਰਥਿਕ ਜਾਂ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵਾਈਟ ਹਾਊਸ ਦੇ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟੀਕੋਣ ਤੋਂ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਹਨ। ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਅਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਆਟੋ ਸੈਕਟਰ ਦੇ ਹੋਰ ਸੁੰਗੜ ਜਾਣ ਦਾ ਖਤਰਾ ਹੈ ।
ਇਸਦਾ ਸਪੱਸ਼ਟ ਮਤਲਬ ਹੈ ਕਿ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਾਲਾਂ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਰ ਘੱਟ ਜਾਵੇਗੀ।
ਫੈਡਰਲ ਅਤੇ ਸੂਬਾਈ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਾਰਟੀਆਂ ਵਿਚਾਲੇ ਇਸ ਬਾਰੇ ਵਿਆਪਕ ਸਹਿਮਤੀ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਕਿਵੇਂ ਜਵਾਬ ਦੇਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਹਨਾਂ ਮੁੱਦਿਆਂ ਉਪਰ ਇਕਸੁਰ ਤੇ ਇਕਮੁੱਠ ਹੋ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ-ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਉਪਲਬਧ ਸੌਦਾ ਲੱਭਣਾ; ਸੂਬਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਪਾਰਕ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣਾ; ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਸਰੋਤਾਂ ਅਤੇ ਉਤਪਾਦਾਂ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸਥਾਪਤ ਕਰਨਾ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਨਵੇਂ ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚੇ ਵਿੱਚ ਨਿਵੇਸ਼ ਕਰਨਾ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਿਰਯਾਤ ਲਈ ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਇਹ ਇੱਕ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਦਾ ਹੱਲ ਹੈ। ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਗੰਭੀਰ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ। ਅਮਰੀਕਾ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦਾ ਕੁਦਰਤੀ ਨਿਰਯਾਤ ਬਾਜ਼ਾਰ ਹੈ, ਟੈਰਿਫ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਟੈਰਿਫ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਹੇਗਾ। ਅਸੀਂ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ 1988 ਦੇ ਮੁਕਤ-ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਅਤੇ 1965 ਦੇ ਆਟੋ ਸਮਝੌਤੇ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਪਾਰਕ ਸਬੰਧਾਂ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਜਾ ਸਕਦੇ ਹਾਂ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੀ ਨਵੀਂ ਸਥਿਤੀ ਬਣ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਾਡੀ ਆਰਥਿਕਤਾ ਹੋਰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ । ਸੈਕਟਰਲ ਟੈਰਿਫ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਆਟੋਮੋਬਾਈਲ ਕੰਪਨੀਆਂ ਅਸੈਂਬਲੀ ਲਾਈਨ ਦੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡਾ ਤੋਂ ਅਮਰੀਕੀ ਫੈਕਟਰੀਆਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲ ਕਰ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਪੂਰਾ ਆਟੋਮੋਟਿਵ ਨਿਰਮਾਣ ਖੇਤਰ ਖਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਨੌਕਰੀਆਂ ਜਾਂ ਪੈਨਸ਼ਨਾਂ, ਘਰੇਲੂ ਇਕੁਇਟੀ ਅਤੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਆਮਦਨ ਵਾਲੇ ਸੀਨੀਅਰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ, ਘੱਟੋ-ਘੱਟ ਅੰਸ਼ਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਝਟਕਿਆਂ ਤੋਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹਿ ਪਾਉਣਗੇ। ਇੱਕ ਪਰਿਵਰਤਨਸ਼ੀਲ ਅਰਥਵਿਵਸਥਾ ਵਾਲੀ ਸਥਿਤੀ ਵਿੱਚ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕੰਮ ਅਤੇ ਕਿਫਾਇਤੀ ਰਿਹਾਇਸ਼ ਲੱਭਣ ਲਈ ਸੰਘਰਸ਼ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ। ਪਰ ਹੌਸਲੇ ਵਾਲੀ ਗੱਲ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਇਕ ਸਰਵੇਖਣ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਇਸ ਦੇਸ਼ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਰਥਿਕ ਨੁਕਸਾਨ ਸਹਿਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਜਾਰੀ ਕੀਤੇ ਗਏ ਇੱਕ ਅਬੈਕਸ ਸਰਵੇਖਣ ਨੇ ਦਿਖਾਇਆ ਕਿ 70 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਅਮਰੀਕਾ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕ ਆਜ਼ਾਦੀ ਲਈ ਮੁਲਕ ਦੇ ਸਹਿਜ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਸਨ।
ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਰੀੜ੍ਹ ਦੀ ਹੱਡੀ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ। ਸੂਬਾਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਵਾਦ ਖਤਮ ਕਰਕੇ ਇਕੱਠੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਦੀ ਸਿੱਖਿਆ ਲੈਣੀ ਹੋਵੇਗੀ। ਕਾਰੋਬਾਰ ਅਤੇ ਮਜ਼ਦੂਰਾਂ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ ਵਾਸਤੇ ਬੈਲਟਾਂ ਕੱਸਣ ਦੀ ਲੋੜ ਪਵੇਗੀ। ਜਦੋਂ ਵਿਵਾਦ ਪੈਦਾ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਪੱਖਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਸਾਂਝੇ ਉਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨ ਲਈ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਸਭ ਲਈ ਇੱਕ ਸ਼ਬਦ ਹੈ-ਕੁਰਬਾਨੀ।
ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪੈਰਾਂ ‘ਤੇ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਇਸਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਵੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ ਇਕ ਦੋਸਤ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਖੜਾ ਹੋਣਾ । ਪਰ ਓਟਾਵਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨੂੰ ਸਖਤ ਨਤੀਜਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਹ ਆਸਾਨ ਨਹੀਂ ਹੈ ਪਰ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਹੈ । ( ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ-ਦਾ ਗਲੋਬ ਐਂਡ ਮੇਲ ਐਡੀਟੋਰੀਅਲ )
