ਮਹੇਸ਼ਇੰਦਰ ਸਿੰਘ ਮਾਂਗਟ
ਵੈਨਕੂਵਰ-ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਫੈਡਰਲ ਸਰਕਾਰ ਵੱਲੋਂ ਬਿਲ C-3 ਨੂੰ ਲਾਗੂ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਨਾਗਰਿਕਤਾ-ਵਿਰਾਸਤ (Citizenship by Descent) ਨਾਲ ਸੰਬੰਧਿਤ ਨਿਯਮਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਵਿਸਥਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਨਵੇਂ ਕਾਨੂੰਨ ਨਾਲ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਹੱਕ ਮੁੜ ਮਿਲਣਗੇ। ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਪਿਛਲੇ ਸਮੇਂ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਮੰਨੀਆਂ ਜਾਣਗੀਆਂ ਅਤੇ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਸਮੇਂ ਲਈ ਵੀ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਰਹਿਣਗੀਆਂ।
ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ, ਉਹ ਵਿਅਕਤੀ ਜੋ 15 ਦਸੰਬਰ 2025 ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕਿਸੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਮਾਤਾ-ਪਿਤਾ ਤੋਂ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜਾਂ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਸਨ ਅਤੇ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ ਕਾਰਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਰਹੇ, ਹੁਣ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਲਈ ਯੋਗ ਹੋਣਗੇ।
ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਉਹ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਜੋ ਖੁਦ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜਾਂ ਗੋਦ ਲਏ ਗਏ ਹਨ, ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਜਾਂ ਗੋਦ ਲਏ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਸਕਣਗੇ, ਬਸ ਇਹ ਸ਼ਰਤ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਆਪਣਾ ਮਜ਼ਬੂਤ ਅਤੇ ਅਸਲੀ ਸੰਬੰਧ ਸਾਬਤ ਕਰਨ।
ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕੀਤਾ ਹੈ ਕਿ ਬਿਲ C-3 ਕਾਰਨ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਅਕਤੀ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਖੋਹੀ ਜਾਵੇਗੀ। ਜਿਸ ਕੋਲ ਪਹਿਲਾਂ ਹੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਰਹੇਗੀ। ਜੋ ਲੋਕ ਨਵੇਂ ਨਿਯਮਾਂ ਅਧੀਨ ਯੋਗ ਹਨ, ਉਹ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਦੇ ਸਬੂਤ ਲਈ ਅਰਜ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦੇ ਹਨ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਆਪਣੀ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੌਜੂਦਾ ਕਾਨੂੰਨੀ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਰਾਹੀਂ ਸਵੈਚੱਛਿਕ ਤੌਰ ’ਤੇ ਅਜਿਹਾ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਬਿਲ C-3 ਦਾ ਮਕਸਦ ਉਹਨਾਂ所谓 “ਲਾਸਟ ਕੈਨੇਡੀਅਨਜ਼” ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੇਣਾ ਹੈ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੈਨੇਡਾ ਨਾਲ ਸਪਸ਼ਟ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪੁਰਾਣੇ ਕਾਨੂੰਨਾਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਪਹਿਲੀ ਪੀੜ੍ਹੀ ਦੀ ਸੀਮਾ (First-Generation Cut-off), ਕਾਰਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਨਹੀਂ ਮਿਲ ਸਕੀ ਸੀ।
ਅਧਿਕਾਰੀਆਂ ਮੁਤਾਬਕ, ਇਹ ਤਬਦੀਲੀਆਂ ਸਿਟੀਜ਼ਨਸ਼ਿਪ ਐਕਟ ਨੂੰ ਆਧੁਨਿਕ ਬਣਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਅੱਜ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਦੀ ਹਕੀਕਤ ਨੂੰ ਦਰਸਾਉਂਦੀਆਂ ਹਨ ਅਤੇ ਵਿਦੇਸ਼ ਵਸਦੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨਾਂ ਨਾਲ ਦੇਸ਼ ਦੇ ਰਿਸ਼ਤੇ ਹੋਰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਇਨ੍ਹਾਂ ਸੋਧਾਂ ਨਾਲ ਕਈ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵ ਪੈਣ ਦੀ ਉਮੀਦ ਹੈ ਅਤੇ ਅਨੇਕਾਂ ਪਰਿਵਾਰਾਂ ਲਈ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਮੁੜ ਬਹਾਲ ਜਾਂ ਪੱਕੀ ਹੋਵੇਗੀ, ਜਦਕਿ ਨਾਗਰਿਕਤਾ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਨੂੰ ਨਿਆਂਪੂਰਨ, ਸਮਾਵੇਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕਾਨੂੰਨੀ ਤੌਰ ’ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਣਾਇਆ ਜਾਵੇਗਾ।
