ਨਵੀ ਦਿੱਲੀ ( ਦਿਓਲ)-ਭਾਜਪਾ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਾਲੀ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਕੇਂਦਰੀ ਕੈਬਨਿਟ ਨੇ ਐਤਵਾਰ ਨੂੰ ਕੇਂਦਰੀ ਬਜਟ 2026-27 ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਮਨਜ਼ੂਰੀ ਮਿਲਣ ਉਪਰੰਤ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਾਮਨ ਵੱਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ 9ਵਾਂ ਬਜਟ ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨੇ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਇਸ ਬਜਟ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਆਮ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਧਿਆਨ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਕੇਂਦਰੀ ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਨਿਰਮਲਾ ਸੀਤਾਰਮਨ ਨੇ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਦੌਰਾਨ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸਾਡੀ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਬਿਆਨਬਾਜ਼ੀ ਕਰਨ ਦੀ ਬਜਾਏ ਅਸਲ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ਨੂੰ ਚੁਣਿਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਭਰੋਸਾ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਸਰਕਾਰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਏਗੀ ਕਿ ਆਰਥਿਕ ਵਿਕਾਸ ਦਾ ਲਾਭ ਹਰ ਕਿਸਾਨ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਜਾਤੀ, ਅਨੁਸੂਚਿਤ ਕਬੀਲੇ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ। ਬਜਟ ਸੈਸ਼ਨ 2 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੱਕ ਜਾਰੀ ਰਹੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੌਰਾਨ ਕੁੱਲ 30 ਬੈਠਕਾਂ ਹੋਣਗੀਆਂ।
ਸੀਤਾਰਾਮਨ ਨੇ 2019 ਵਿੱਚ ਬ੍ਰੀਫਕੇਸ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ‘ਬਹੀ-ਖਾਤਾ’ ਵਿੱਚ ਬਜਟ ਭਾਸ਼ਣ ਲਿਜਾਣ ਦੀ ਜੋ ਪਿਰਤ ਪਾਈ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਇਸ ਵਾਰ ਵੀ ਜਾਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ। ਵਿੱਤ ਮੰਤਰੀ ਵੱਲੋਂ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਇਸ ਲਗਾਤਾਰ ਨੌਵੇਂ ਬਜਟ ਤੋਂ ਉਮੀਦ ਕੀਤੀ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਸ ਵਿੱਚ ਵਿਕਾਸ ਦੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨੂੰ ਬਰਕਰਾਰ ਰੱਖਣ, ਵਿੱਤੀ ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਬਣਾਈ ਰੱਖਣ ਅਤੇ ਅਜਿਹੇ ਸੁਧਾਰਾਂ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ ਜੋ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਸਮੇਤ ਵਿਸ਼ਵਵਿਆਪੀ ਵਪਾਰਕ ਤਣਾਅ ਤੋਂ ਆਰਥਿਕਤਾ ਨੂੰ ਬਚਾ ਸਕਣ।
ਬਜਟ 2026-27 ਜਾਣੋ ਕੀ ਹੈ ਨਵਾਂ:
-
ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ (ਆਮਦਨ ਕਰ) ਦੀਆਂ ਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਬਦਲਾਅ ਨਹੀਂ
-
ਫਿਊਚਰਜ਼ ਅਤੇ ਆਪਸ਼ਨਜ਼ (F&O) ‘ਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT) ਵਧਾ ਕੇ ਕ੍ਰਮਵਾਰ 0.05 ਫੀਸਦੀ ਅਤੇ 0.15 ਫੀਸਦੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
-
ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਟੂਰ ਪੈਕੇਜਾਂ ਦੀ ਵਿਕਰੀ ‘ਤੇ TCS ਘਟਾ ਕੇ 2 ਫੀਸਦੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
-
LRS (ਲਿਬਰਲਾਈਜ਼ਡ ਰੈਮਿਟੈਂਸ ਸਕੀਮ) ਦੇ ਤਹਿਤ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਡਾਕਟਰੀ ਖਰਚਿਆਂ ‘ਤੇ TCS ਘਟਾ ਕੇ 2 ਫੀਸਦੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
-
ਨਵਾਂ ਇਨਕਮ ਟੈਕਸ ਐਕਟ, 2025, 1 ਅਪ੍ਰੈਲ ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੋਵੇਗਾ; ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਫਾਰਮ ਜਲਦੀ ਆਉਣਗੇ
-
ਗੈਰ-ਆਡਿਟ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਲਈ ITR ਫਾਈਲ ਕਰਨ ਦੀ ਮਿਤੀ ਇੱਕ ਮਹੀਨਾ ਵਧਾ ਕੇ 31 ਅਗਸਤ ਤੱਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ
-
ਭਾਰਤ ਵਿੱਚ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਰਾਹੀਂ ਵਿਸ਼ਵ ਪੱਧਰ ‘ਤੇ ਸੇਵਾਵਾਂ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨ ਵਾਲੀ ਕਿਸੇ ਵੀ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕੰਪਨੀ ਲਈ 2047 ਤੱਕ ਟੈਕਸ ਛੋਟ (ਟੈਕਸ ਹਾਲੀਡੇ)
-
ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2027 ਵਿੱਚ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਦਾ 4.3 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਦੇ 4.4 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ
-
ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ ਮੌਜੂਦਾ ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ ਦੇ 56.1 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 55.6 ਫੀਸਦੀ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ
-
ਬਜਟ ਦਾ ਕੁੱਲ ਆਕਾਰ 53.5 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੈ
-
ਸਰਕਾਰੀ ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚਾ (Capex) ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026 ਦੇ 11.11 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 12.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕੀਤਾ ਗਿਆ
-
ਟੈਕਸ ਹਿੱਸੇ ਵਜੋਂ ਰਾਜਾਂ ਨੂੰ 1.4 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦਿੱਤੇ ਜਾਣਗੇ
-
ਸ਼ੁੱਧ ਟੈਕਸ ਪ੍ਰਾਪਤੀਆਂ 28.7 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ
-
ਕੁੱਲ ਬਜ਼ਾਰ ਉਧਾਰ 17.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਹੋਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ
-
ਬਜਟ 3 ‘ਕਰਤੱਵਾਂ’ ‘ਤੇ ਕੇਂਦਰਿਤ ਹੈ — ਵਿਕਾਸ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਕਰਨਾ, ਇੱਛਾਵਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰਾ ਕਰਨਾ, ਅਤੇ ਸਬਕਾ ਸਾਥ, ਸਬਕਾ ਵਿਕਾਸ
-
ਸੁਧਾਰ ਐਕਸਪ੍ਰੈਸ ਪਟੜੀ ‘ਤੇ ਹੈ, 350 ਤੋਂ ਵੱਧ ਸੁਧਾਰ ਲਾਗੂ ਕੀਤੇ ਗਏ ਹਨ
-
ਭਵਿੱਖ ਦੇ ਚੈਂਪੀਅਨ ਬਣਾਉਣ ਲਈ 10,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ SME ਗਰੋਥ ਫੰਡ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ
-
ਕਸਟਮਜ਼ ਲਈ ਭਰੋਸੇ ‘ਤੇ ਅਧਾਰਤ ਪ੍ਰਣਾਲੀ, ਐਡਵਾਂਸ ਰੂਲਿੰਗ ਦੀ ਵੈਧਤਾ ਦੀ ਮਿਆਦ ਵਧਾ ਕੇ 5 ਸਾਲ ਕੀਤੀ ਗਈ
-
ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ ਦੇ ਯੋਗਦਾਨ ਨੂੰ 2047 ਤੱਕ 10 ਫੀਸਦੀ ਤੱਕ ਵਧਾਉਣ ਲਈ ਉੱਚ ਪੱਧਰੀ ਕਮੇਟੀ ਦਾ ਗਠਨ
ਬਜਟ 2026-27 ਦੇ ਮੁੱਖ ਨੁਕਤੇ :
-
ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ਾ: ਵਿੱਤੀ ਸਾਲ 2026-27 ਲਈ ਵਿੱਤੀ ਘਾਟਾ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਦਾ 4.3 ਫੀਸਦੀ ਰਹਿਣ ਦਾ ਅਨੁਮਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਮੌਜੂਦਾ ਸਾਲ ਦੇ 4.4 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘੱਟ ਹੈ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕਰਜ਼ੇ ਅਤੇ ਜੀ.ਡੀ.ਪੀ. ਦੇ ਅਨੁਪਾਤ ਨੂੰ 56.1 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਘਟਾ ਕੇ 55.6 ਫੀਸਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਟੀਚਾ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਬੁਨਿਆਦੀ ਢਾਂਚਾ ਅਤੇ ਰੇਲਵੇ: ਪੂੰਜੀਗਤ ਖਰਚੇ (Capex) ਦਾ ਟੀਚਾ ਵਧਾ ਕੇ 12.2 ਲੱਖ ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਰੇਲਵੇ ਲਈ ਸੱਤ ਹਾਈ-ਸਪੀਡ ਕਾਰੀਡੋਰ ਅਤੇ ਪੱਛਮੀ ਬੰਗਾਲ (ਦਾਨਕੁਨੀ) ਤੋਂ ਗੁਜਰਾਤ (ਸੂਰਤ) ਤੱਕ ਇੱਕ ਨਵਾਂ ਸਮਰਪਿਤ ਫਰੇਟ ਕਾਰੀਡੋਰ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ।
-
ਸਿੱਖਿਆ ਅਤੇ ਸਿਹਤ: ਦੇਸ਼ ਦੇ ਹਰ ਜ਼ਿਲ੍ਹੇ ਵਿੱਚ ਕੁੜੀਆਂ ਲਈ ਇੱਕ ਸਰਕਾਰੀ ਹੋਸਟਲ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਬਾਇਓਫਾਰਮਾ ਖੇਤਰ ਵਿੱਚ ਅਗਲੇ 5 ਸਾਲਾਂ ਦੌਰਾਨ 10,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਦੇ ਨਿਵੇਸ਼ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਉਦਯੋਗ ਅਤੇ ਤਕਨਾਲੋਜੀ: ਇਲੈਕਟ੍ਰਾਨਿਕ ਨਿਰਮਾਣ ਲਈ ਬਜਟ ਵਧਾ ਕੇ 40,000 ਕਰੋੜ ਰੁਪਏ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਭਾਰਤ ਦੇ ਡਾਟਾ ਸੈਂਟਰਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਵਿਦੇਸ਼ੀ ਕਲਾਊਡ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 2047 ਤੱਕ ਟੈਕਸ ਛੋਟ (Tax Holiday) ਦੇਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।
-
ਟੈਕਸ ਅਤੇ ਬਾਜ਼ਾਰ: ਕਮੋਡਿਟੀ ਫਿਊਚਰਜ਼ ‘ਤੇ ਸਕਿਓਰਿਟੀ ਟ੍ਰਾਂਜੈਕਸ਼ਨ ਟੈਕਸ (STT) ਨੂੰ 0.02 ਫੀਸਦੀ ਤੋਂ ਵਧਾ ਕੇ 0.05 ਫੀਸਦੀ ਕਰਨ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਾਰਨ ਸ਼ੇਅਰ ਬਾਜ਼ਾਰ ਵਿੱਚ ਗਿਰਾਵਟ ਦੇਖੀ ਗਈ। ਕਾਂਗਰਸ ਨੇ ਇਸ ਬਜਟ ਨੂੰ “ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਫਿੱਕਾ” ਅਤੇ ਉਮੀਦਾਂ ਤੋਂ ਘੱਟ ਦੱਸਿਆ ਹੈ।
