Screenshot
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਵਲੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਫਦ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਨਾਲ ਗੱਲਬਾਤ ਵਿਚਾਲੇ ਛੱਡਕੇ ਵਾਪਿਸ ਬੁਲਾਉਣ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੁਆਰਾ ਪੇਸ਼ ਕੀਤੇ ਗਏ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਕਦਮ ਬਹੁਤ ਹੀ ਸਹੀ ਫੈਸਲਾ ਹੈ। ਕੋਈ ਵੀ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਅਜਿਹੇ ਸਮਝੌਤੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਜਿਸ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਖਤਰੇ ਵਿਚ ਪੈ ਜਾਵੇ।
ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਵਲੋਂ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ ਬੇਹੱਦ ਨੁਕਸਾਦੇਹ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ। ਅਮਰੀਕੀ ਵਾਰਤਾਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਹੋਰ ਮੁੱਖ ਖੇਤਰਾਂ ‘ਤੇ ਥੋੜ੍ਹੀਆਂ ਘੱਟ ਟੈਰਿਫ ਦਰਾਂ ਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰਨ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਇੱਕ ਹਥਿਆਰ ਵਜੋਂ ਵਰਤਣਾ ਬਹੁਤ ਹੀ ਨਿੰਦਾਜਨਕ ਹੈ, ਇਸ ਤੱਥ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਕਿ ਇਹ ਸਾਰੇ ਟੈਰਿਫ ਅਮਰੀਕਾ-ਕੈਨੇਡਾ-ਮੈਕਸੀਕੋ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ (USMCA) ਸਮਝੌਤੇ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ, ਗੱਲਬਾਤ ਦੇ ਆਖਰੀ ਘੰਟਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵਾਧੂ ਮੰਗਾਂ ਨੇ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਸ਼ਰਤਾਂ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦਾ। ਦੁੱਖ ਦੀ ਗੱਲ ਹੈ ਕਿ, ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਹੋਰ ਮੁਲਕਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰਕ ਸੌਦੇ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਦਰਜੇ ਦੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਬਦਲ ਜਾਂਦਾ। ਇਹ ਦੂਜੇ ਕੌਮਾਂਤਰੀ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਆਪਣੀ ਪਹੁੰਚ ਛੱਡ ਦਿੰਦਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਸਦੇ ਅਸਲ ਮਾਲਕ ਦੇ ਬਾਜ਼ਾਰਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੀਮਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ।
ਕੁਝ ਉਤਪਾਦਾਂ ‘ਤੇ ਫ੍ਰੈਂਚ-ਭਾਸ਼ਾ ਦੀ ਲੇਬਲਿੰਗ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸ਼ਰਤ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਤੇ ਵੱਡਾ ਵਾਰ ਸਮਝਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਨਿਰਯਾਤਕਾਂ ਲਈ ਪਰੇਸ਼ਾਨੀ ਘਟਾਉਣ ਲਈ ਇਸ ਲੋੜ ਨੂੰ ਹਟਾਉਣਾ ਦੋਭਾਸ਼ੀਵਾਦ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣਾ ਹੋਵੇਗਾ। ਇਸਦੇ ਵੱਡੇ ਤੇ ਖਤਰਨਾਕ ਨਤੀਜੇ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਕਿਊਬੈਕ ਨਾਲ ਸੰਭਾਵੀ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਹੋਰ ਰਾਇਸ਼ਮਾਰੀ ਦੀ ਕਗਾਰ ਤੱਕ ਲਿਜਾਣਾ। ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਟੋਜ਼ ਸੰਬੰਧੀ ਆਖਰੀ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਤਬਦੀਲੀ ਅਸਵੀਕਾਰਨਯੋਗ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਨੇ ਕਥਿਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ 15 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ‘ਤੇ ਆਟੋ ਟੈਰਿਫ ਨੂੰ ਬੰਦ ਕਰਨ ਲਈ ਸਹਿਮਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ, ਇੱਕ ਦਰ ਜੋ ਸੈਕਟਰ ਨੂੰ ਜੋਖਮ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੇਗੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਅਮਰੀਕਾ ਨੇ ਹੋਰ ਮੰਗ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਮਾਮੂਲੀ ਸਮਝੌਤੇ ਨਾਲ ਕੁਝ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਟਰੱਕਾਂ ਨੂੰ ਬਾਹਰ ਕੱਢਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ।
ਮਹੱਤਵਪੂਰਣ ਖਣਿਜਾਂ ਲਈ ਪਹਿਲੇ ਇਨਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰ ਲਈ ਅਮਰੀਕਾ ਵੱਲੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਗਈ ਬੇਨਤੀ ਵੀ ਸਮੱਸਿਆ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਸ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਇਹਨਾਂ ਕੀਮਤੀ ਵਸਤੂਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਦੇ ਸੈਨਿਕ ਲੋੜਾਂ ਲਈ ਉਪਯੋਗ ਹਨ, ਨੂੰ ਦੂਜੇ ਭਾਈਵਾਲਾਂ ਨਾਲ ਵਪਾਰ ਕਰਨ ਦੀ ਸਮਰੱਥਾ ਸੀਮਤ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦੇਵੇਗਾ ਅਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਖਣਿਜਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਣ ਵਾਲੇ ਹੋਰ ਜੀ-7 ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਸਬੰਧ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਹੋਈ ਪ੍ਰਗਟੀ ਤੇ ਉਲਟਾ ਅਸਰ ਪਾ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਗੱਲਬਾਤ ਬਾਰੇ ਅਜੇ ਵੀ ਬਹੁਤ ਸਾਰੀਆਂ ਅਣਜਾਣ ਗੱਲਾਂ ਹਨ। ਓਟਾਵਾ ਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸਪੱਸ਼ਟਤਾ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ ਕਿ ਕੀ ਚਰਚਾ ਕੀਤੀ ਗਈ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਦੋਂ ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਵਧ ਰਹੀ ਵਪਾਰ ਜੰਗ ਤੋਂ ਪ੍ਰਭਾਵਿਤ ਹੋਣਗੇ। ਕੈਨੇਡਾ ਕੁਝ ਅਮਰੀਕੀ ਆਯਾਤਾਂ ‘ਤੇ ਜੋ ਵਿਰੋਧੀ ਟੈਰਿਫ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਇੱਕ ਅਜਿਹਾ ਟੈਕਸ ਹੈ ਜੋ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਕਾਰੋਬਾਰਾਂ ਅਤੇ ਖਪਤਕਾਰਾਂ ਲਈ ਲਾਗਤਾਂ ਨੂੰ ਵਧਾਏਗਾ। ਇਹ ਥੋੜ੍ਹੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਉਦੇਸ਼ ਦੀ ਪੂਰਤੀ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਰਥਿਕ ਤਰਕ ਸੀਮਤ ਹੈ। ਅੰਤਮ ਟੀਚਾ ਜਲਦੀ ਤੋਂ ਜਲਦੀ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਵੱਲ ਵਾਪਸ ਆਉਣਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਭਾਵੇਂਕਿ ਸੂਬਿਆਂ ਦੇ ਪ੍ਰੀਮੀਅਰ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਇੱਕਜੁੱਟ ਹੋਣ ਦਾ ਐਲਾਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਬਿਆਨ ਵੰਡੀਆਂ ਵੀ ਉਭਾਰਦੇ ਹਨ।
ਹਾਲਾਂਕਿ ਹੁਣ ਇਹ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਅਤੇ ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚਾਲੇ ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ, ਜੋ ਕਿ 1989 ਤੋਂ ਲਾਗੂ ਹੈ, ਹੁਣ ਇਕ ਤਰਾਂ ਨਾਲ ਖਤਮ ਹੋ ਚੁੱਕਾ ਹੈ। ਅਗਰ ਓਟਾਵਾ ਨੇ ਇਸ ਸੌਦੇ ‘ਤੇ ਦਸਤਖਤ ਕੀਤੇ ਹੁੰਦੇ, ਇਸ ਨਾਲ ਤਣਾਅ ਦੀ ਥਾਂ ਇੱਕ ਪਲ ਲਈ ਸ਼ਾਂਤੀ ਹੁੰਦੀ ਪਰ ਇਸਦੇ ਨਤੀਜੇ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੁੰਦੇ। ਓਟਾਵਾ ਵਲੋਂ ਪਿਛਲੀਆਂ ਰਿਆਇਤਾਂ ਦੇ ਨਤੀਜੇ ਵਜੋਂ ਵਪਾਰ ਨੂੰ ਕੋਈ ਰਾਹਤ ਨਹੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਬਿਨਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਜਾਂ ਜਾਇਜ਼ਤਾ ਦੇ ਕਿਸੇ ਵੇਲੇ ਵੀ ਨਵੇਂ ਟੈਰਿਫ ਲਗਾ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਕਾਰਨੀ ਨੇ ਅਮਰੀਕੀ ਰਣਨੀਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਪਾਵਰ ਗੇਮ ਕਿਹਾ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਇਹ ਦੱਸਣਾ ਵੀ ਸਹੀ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਪਾਵਰ ਗੇਮ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਤੇ ਵੀ ਸਵਾਲ ਹੈ। ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਟਰੰਪ ਵਲੋਂ ਲੇਕ ਓਨਟਾਰੀਓ ਦਾ ਨਾਮ ਬਦਲਕੇ ਲੇਕ ਅਮਰੀਕਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ ਡੀ ਵੈਂਸ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਦਾ ਮਜ਼ਾਕ ਉਡਾਉਣ ਨਾਲ ਪਤਾ ਚੱਲਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਸਹਿਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਸਗੋਂ ਅਧੀਨਗੀ ਹੈ। ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਉਪ-ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਜੇ.ਡੀ. ਵੈਂਸ ਨੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਕਿ “ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਪੂਰਾ ਨੁਕਤਾ ਟਰੰਪ ਦੀ ਇਛਾ ਮੁਤਾਬਿਕ ਕੈਨੇਡਾ ਦੇ ਵਿਵਹਾਰ ਨੂੰ ਬਦਲਣਾ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦੀਆਂ ਨੀਂਹਾਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਹਨ। ਦੇਸ਼ ਆਪਣੇ ਗੁਆਂਢੀ ਤੋਂ ਆਉਣ ਵਾਲੇ ਨਿਰੰਤਰ ਆਰਥਿਕ ਅਤੇ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਝਟਕਿਆਂ ਨੂੰ ਸਹਿ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਨਵੇਂ ਬਾਜ਼ਾਰ ਖੋਲ੍ਹਣ ਵਿੱਚ ਤਰੱਕੀ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਆਪਣਾ ਸੇਵਾ ਖੇਤਰ, ਜੋ ਕਿ ਅਮਰੀਕੀ ਟੈਰਿਫ ਦੇ ਅਧੀਨ ਨਹੀਂ ਹੈ।
ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀਆਂ ਮੰਗਾਂ ਤੋਂ ਇਨਕਾਰੀ ਦਾ ਕਦਮ ਦੁਨੀਆ ਭਰ ਵਿੱਚ ਸੁਰਖੀਆਂ ਬਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਮੀਦ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਹੋਰ ਵਿਸ਼ਵ ਨੇਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕੀ ਸ਼ਰਤਾਂ ਮੰਨਣ ਦਾ ਹੌਸਲਾ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਜ਼ਿਆਦਾਤਰ ਦੇਸ਼ ਵਿਰੋਧੀ ਟੈਰਿਫਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਝਿਜਕ ਰਹੇ ਹਨ। ਅੰਤਰਰਾਸ਼ਟਰੀ ਦਬਾਅ ਟਰੰਪ ਨੂੰ ਗ੍ਰੀਨਲੈਂਡ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਨਾਲ ਜੋੜਨ ਤੋਂ ਪਿੱਛੇ ਹਟਣ ਲਈ ਮਜਬੂਰ ਕਰਨ ਲਈ ਕਾਫੀ ਸੀ। ਉਵੇਂ ਹੀ ਹੋਰ ਮੁੱਦਿਆਂ ‘ਤੇ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਮੋਰਚਾ ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿਚ ਕੈਨੇਡਾ ਇੱਕ ਮਾਡਲ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਲੱਖਣ ਕਦਰਾਂ-ਕੀਮਤਾਂ ਅਤੇ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ ਬਸ਼ਰਤੇ ਕੈਨੇਡੀਅਨ ਲੋਕ ਸਖਤ ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਤੇ ਆਪਣੀ ਨਿਰਭਰਤਾ ਨੂੰ ਤਿਆਗਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹਿਣ।
ਮੁਕਤ ਵਪਾਰ ਸਮਝੌਤੇ ਦੇ ਖਤਮ ਹੋਣ ਨਾਲ ਕੈਨੇਡਾ ਨੂੰ ਸੱਟ ਤਾਂ ਵੱਜੇਗੀ, ਪਰ ਲੰਬੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਵੀ ਸੀ। ਕੈਨੇਡਾ ਦੀ ਪ੍ਰਭੂਸੱਤਾ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਦੇ ਵੀ ਸਵੀਕਾਰਯੋਗ ਨਹੀਂ।
( ਧੰਨਵਾਦ ਸਹਿਤ-ਦਾ ਗਲੋਬ ਐਂਡ ਮੇਲ)
