Jun 13, 2026

ਸੁਖਵਿੰਦਰ ਸਿੰਘ ਚੋਹਲਾ—

ਅੱਜਕੱਲ ਵਿਸ਼ਵ ਭਰ ਵਿਚ ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਅਤੇ ਕਿਸ਼ੋਰਾਂ ਉਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਪ੍ਰਭਾਵ ਬਲਕਿ ਕੁ ਪ੍ਰਭਾਵਾਂ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਚਰਚਾ ਹੈ। ਸਕੂਲੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦਾ ਸਕੂਲ ਸਮੇਂ ਦੌਰਾਨ ਅਤੇ ਘਰਾਂ ਵਿਚ ਵੀ ਬਹੁਤਾ ਸਮਾਂ ਆਪਣੇ ਸਮਾਰਟ ਫੋਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆਂ ਸਾਈਟਾਂ ਨਾਲ ਚਿਪਕੇ ਰਹਿਣ ਅਤੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਰਾਹੀਂ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਕਸਿਕਤਾ ਉਪਰ ਪੈ ਰਹੇ ਅਸਰ, ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਸਾਈਟਾਂ ਰਾਹੀਂ ਬੁਲਿੰਗ ਅਤੇ ਕਈ ਹੋਰ ਵਿਗਾੜਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜਿਥੇ ਇਸਦਾ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਉਪਰ ਅਸਰ ਪੈਂਦਾ ਹੈ ਉਥੇ ਬੱਚਿਆਂ ਦੇ ਮਾਪਿਆਂ ਵਲੋਂ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੀ ਵਧ ਰਹੀ ਲਤ ਚਿੰਤਾ ਦਾ ਵਿਸ਼ਾ ਹੈ।

ਮਾਪਿਆਂ ਅਤੇ ਸਮਾਜਿਕ ਸੰਸਥਾਵਾਂ ਵਲੋਂ ਲਗਾਤਾਰ ਇਸ ਵਿਸ਼ੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਅਤੇ ਚਰਚਾ ਦੌਰਾਨ ਕਈ ਸਰਕਾਰਾਂ ਵਲੋਂ ਬੱਚਿਆਂ ਉਪਰ ਸ਼ੋਸਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪਸ ਵਰਤਣ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਉਪਰਾਲੇ ਕੀਤੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਪਿਛਲੇ ਦਿਨੀਂ ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਨੇ ਪਹਿਲਕਦਮੀ ਕਰਦਿਆਂ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਉਪਰ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਪਸ ਵਰਤੋਂ ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਕਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਸਕੂਲੀ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਗਾਉਣ ਲਈ ਤਰਕ ਮਾਨਸਿਕ ਸਿਹਤ ਦੇ ਜੋਖਮਾਂ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ, ਨੁਕਸਾਨਦੇਹ ਸਮੱਗਰੀ ਦੇ ਸੰਪਰਕ ਨੂੰ ਰੋਕਣ, ਸਕ੍ਰੀਨ ਦੀ ਲਤ ਨੂੰ ਘਟਾਉਣ ਅਤੇ ਡਿਪਰੈਸ਼ਨ ਨੂੰ ਸੀਮਤ ਕਰਨਾ ਦੱਸਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਕੈਨੇਡਾ ਵਿਚ ਵੀ ਬੱਚਿਆਂ ਦੀ ਸੁਰੱਖਿਆ ਲਈ ਅਜਿਹੇ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਮੰਗ ਉਪਰੰਤ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਸੇਫ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਕਟ (ਬਿੱਲ ਸੀ-34) ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵ ਰੱਖਿਆ ਹੈ , ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਕੰਪਨੀਆਂ ਨੂੰ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚ ਕਰਨ ਤੋਂ ਰੋਕਣ ਦਾ ਹੁਕਮ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਹਾਲਾਂਕਿ, ਕੰਪਨੀਆਂ ਨਵੇਂ ਡਿਜੀਟਲ ਸੇਫਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨ ਤੋਂ ਛੋਟ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਕੇ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ ਬਾਈਪਾਸ ਕਰ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ ਬਸ਼ਰਤੇ ਉਹ ਢੁਕਵੇਂ ਸੁਰੱਖਿਆ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਅਤੇ ਉਮਰ-ਤਸਦੀਕ ਪ੍ਰੋਟੋਕੋਲ ਲਾਗੂ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ।

ਕੈਨੇਡਾ ਦਾ ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਸੇਫ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਕਟ -10 ਜੂਨ, 2026 ਨੂੰ, ਪ੍ਰਧਾਨ ਮੰਤਰੀ ਮਾਰਕ ਕਾਰਨੀ ਦੀ ਲਿਬਰਲ ਸਰਕਾਰ ਨੇ ਅਧਿਕਾਰਤ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸੰਸਦ ਵਿੱਚ ਸੇਫ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਕਟ (ਬਿੱਲ ਸੀ-34) ਪੇਸ਼ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਵਿਚ  ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ ਅਤੇ ਸਨੈਪਚੈਟ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਨੂੰ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਉਪਭੋਗਤਾਵਾਂ ਲਈ ਖਾਤਿਆਂ ਨੂੰ ਸਖ਼ਤੀ ਨਾਲ ਬਲੌਕ ਕਰਨ ਦੀ ਹਦਾਇਤ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ।

ਬਿਲ ਮੁਤਾਬਿਕ ਤਕਨੀਕੀ ਕੰਪਨੀਆਂ  ਜੋ ਉਪਭੋਗਤਾ ਦੀ ਉਮਰ ਜਾਂ ਪੁਲਿਸ ਖਾਤਿਆਂ ਦੀ ਪੁਸ਼ਟੀ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਅਸਫਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ $10 ਮਿਲੀਅਨ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗਲੋਬਲ ਮਾਲੀਏ ਦਾ 3%, ਜੋ ਵੀ ਵੱਡਾ ਹੋਵੇ, ਜੁਰਮਾਨੇ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪੈ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਪ੍ਰਸਤਾਵਿਤ ਬਿੱਲ  ਸਪੱਸ਼ਟ ਤੌਰ ‘ਤੇ AI ਚੈਟਬੋਟਸ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ ChatGPT) ਅਤੇ ਗੇਮਿੰਗ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ (ਜਿਵੇਂ ਕਿ Roblox) ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਮ ਬਾਲ-ਸੁਰੱਖਿਆ ਡਿਜ਼ਾਈਨ ਜ਼ਰੂਰਤਾਂ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਨਾ ਪਵੇਗਾ।

ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰ ਵਲੋਂ ਸੰਸਦ ਵਿਚ ਲਿਆਂਦੇ ਗਏ ਸੇਫ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਐਕਟ ਬਿਲ ਸੀ -34 ਉਪਰ ਬਹਿਸ ਦੇ ਨਾਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਖ ਵੱਖ ਮੰਚਾਂ ਉਪਰ ਵੀ ਇਸਦੀ ਚਰਚਾ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ। ਇਸਦੇ ਕਈ ਫਾਇਦੇ ਤੇ ਨੁਕਸਾਨ ਗਿਣਾਏ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਦਾ ਗਲੋਬ ਐਂਡ ਮੇਲ ਵਿਚ ਉਘੀ ਕਾਲਮਨਵੀਸ ਮਾਰਸ਼ਾ ਲੈਡਰਮੈਨ ਦੇ ਵਿਚਾਰ ਪੜਨਯੋਗ ਹਨ-

*** ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ- ਗੁੱਡ ਲੱਕ।

ਠੀਕ ਛੇ ਮਹੀਨੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਲੋਂ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਕਨੂੰਨ ਲਿਆਂਦਾ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣ ਕੇ ਮੇਰਾ ਪਹਿਲਾ ਵਿਚਾਰ ਸੀ: ਇਸ ਲਈ ਸ਼ੁਭਕਾਮਨਾਵਾਂ। ਹੁਣ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕੈਨੇਡਾ ਸਰਕਾਰੀ ਵੀ ਅਜਿਹੀ ਹੀ ਪਾਬੰਦੀ ਲਈ ਕਨੂੰਨ ਲਿਆ ਰਹੀ ਹੈ ਤਾਂ ਇਸਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਤਜਰਬੇ ਦਾ ਅਧਿਐਨ ਕਰਨਾ ਸਿਆਣਪ ਹੋਵੇਗੀ। ਆਸਟਰੇਲੀਆ ਵਲੋਂ ਲਗਾਈ ਗਈ ਇਸ ਪਾਬੰਦੀ ਨੂੰ “ਫਲਾਪ” ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀਆਂ ਅਸਫਲਤਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਹੈ।

ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਕਾਫ਼ੀ ਸਪੱਸ਼ਟ ਹੈ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਜਿਸ ਮਾਡਲ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸਫਲ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਇਸ ਸਬੰਧੀ ਕਈ ਸਮੀਖਿਆਵਾਂ ਇਸ ਕਨੂੰਨ ਦੀ ਵਧੇਰੇ ਗੈਰ-ਪਾਲਣਾ ਦਰ ਦਾ ਖੁਲਾਸਾ ਕਰਦੀਆਂ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਪ੍ਰੈਲ ਵਿੱਚ ਜਾਰੀ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਇੱਕ ਪੇਪਰ ਵੀ ਸ਼ਾਮਲ ਹੈ ਜੋ ਦਰਸਾਉਂਦਾ ਹੈ ਕਿ 14- ਅਤੇ 15 ਸਾਲ ਦੇ ਬੱਚਿਆਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਕ-ਚੌਥਾਈ ਨੇ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਹੈ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਇੰਸਟਾਗ੍ਰਾਮ, ਫੇਸਬੁੱਕ, ਟਿੱਕਟੋਕ ਅਤੇ ਸਨੈਪਚੈਟ ਵਰਗੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਦੇ ਵੱਡੇ ਹਿੱਸੇ ਸ਼ਾਮਲ ਹਨ – ਪਰ ਇਹ ਮੁੱਖ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਗੇਮਿੰਗ ਲਈ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਰੋਬਲੋਕਸ ਜੋ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਲਈ ਵਧੇਰੇ ਲਤ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਪਰ ਬਹੁਤਾ ਅਸਰ ਨਹੀ ਹੈ।

ਡਾ. ਕੋਹਨੀ ਨੇ ਇਕ ਖੋਜ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਸੰਕੇਤ ਦਿੱਤਾ ਹੈ ਕਿ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨੂੰ ਅਰਥਪੂਰਨ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਬਣਾਉਣ ਲਈ ਲਗਭਗ ਦੋ-ਤਿਹਾਈ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਇਸ ਤੋਂ ਹਟਾਉਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੋਏਗੀ। ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਵਿੱਚ, ਪਾਬੰਦੀ ਜਨਤਕ ਫੀਡਬੈਕ ਲਈ ਸਿਰਫ 24-ਘੰਟੇ ਸਲਾਹ-ਮਸ਼ਵਰੇ ਦੀ ਮਿਆਦ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਲਗਾਈ ਗਈ । ਇਸ ਸਭ ਦੇ ਇੰਚਾਰਜ ਈ-ਸੇਫਟੀ ਕਮਿਸ਼ਨਰ, ਚੱਲ ਰਹੇ ਮੁਲਾਂਕਣਾਂ ‘ਤੇ ਪਾਰਦਰਸ਼ਤਾ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਇਸਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਤਾਜ਼ਾ ਡੇਟਾ ਪਹਿਲੇ ਚਾਰ ਮਹੀਨਿਆਂ ਵਿੱਚ 16 ਸਾਲ ਤੋਂ ਘੱਟ ਉਮਰ ਦੇ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਖਾਤੇ ਰੱਖਣ ਵਿੱਚ 37 ਪ੍ਰਤੀਸ਼ਤ ਦੀ ਕਮੀ ਵੱਲ ਇਸ਼ਾਰਾ ਕਰਦਾ ਹੈ। “ਬਹੁਤ ਵਧੀਆ,” ਕਮਿਸ਼ਨਰ ਜੂਲੀ ਇਨਮੈਨ ਗ੍ਰਾਂਟ ਨੇ ਇੱਕ ਹਾਲੀਆ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ। ਜਦੋਂ ਸਿਡਨੀ ਮਾਰਨਿੰਗ ਹੇਰਾਲਡ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕੀ ਪਾਬੰਦੀ ਸਫਲ ਰਹੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ “ਇਹ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਉਮੀਦਾਂ ਕੀ ਹਨ।”

ਡਾ. ਕੋਹਨੀ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਬੱਚੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾ ਰਹੇ ਹਨ ਕਿ ਪਾਬੰਦੀ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਬਚਣਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਜਾਣਕਾਰੀ ਨੂੰ ਵਿਆਪਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਾਂਝਾ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਮਾਪੇ ਆਪਣੇ ਬੱਚਿਆਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਹੈਕ ਲੱਭਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮਦਦ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ।

ਵੈਸਟਰਨ ਸਿਡਨੀ ਯੂਨੀਵਰਸਿਟੀ ਦੇ ਇੱਕ ਨਵੇਂ ਅਧਿਐਨ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਹੋਰ ਅਣਚਾਹੇ ਨਤੀਜੇ ਦੀ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ: ਕਿਸ਼ੋਰ, ਜੋ ਅਕਸਰ ਖ਼ਬਰਾਂ ਲਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ‘ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਾਬੰਦੀ ਦੇ ਕਾਰਨ ਇਸਨੂੰ ਘੱਟ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹਨ। ਇਸ ਤੋਂ ਇਲਾਵਾ, ਅਧਿਐਨ ਦੀ ਮੁੱਖ ਲੇਖਕ ਤਾਨਿਆ ਨੋਟਲੀ ਨੇ ਦੱਸਿਆ ਹੈ ਕਿ , ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੌਜਵਾਨ ਜੋ ਅਜੇ ਵੀ ਪਾਬੰਦੀਸ਼ੁਦਾ ਪਲੇਟਫਾਰਮਾਂ ਦੀ ਵਰਤੋਂ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ, ਹੁਣ ਮਾਪਿਆਂ ਜਾਂ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਤਜ਼ਰਬਿਆਂ ‘ਤੇ ਚਰਚਾ ਕਰਨ ਦੇ ਯੋਗ ਮਹਿਸੂਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।

ਫਿਰ ਵੀ, ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ਼ ਆਪਣੀ ਸਮੱਸਿਆ ਦਾ ਹੱਲ ਰੱਬ ‘ਤੇ ਨਹੀਂ ਛੱਡ ਸਕਦੇ। ਸਮੱਸਿਆ ਲਈ ਕਾਰਵਾਈ ਦੀ ਲੋੜ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਕਿਤਾਬ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰੋ. ਹੈਡਟ ਇਸ “ਵਿਨਾਸ਼ਕਾਰੀ” ਰੀਵਾਇਰਿੰਗ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰਨ ਲਈ ਚਾਰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਨੁਕਤਿਆਂ ਦੀ ਸਿਫ਼ਾਰਸ਼ ਕਰਦੇ ਹਨ: ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਸਮਾਰਟਫੋਨ ਨਹੀਂ, 16 ਸਾਲ ਦੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੋਈ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਨਹੀਂ, ਫ਼ੋਨ-ਮੁਕਤ ਸਕੂਲ ਅਤੇ ਹੋਰ ਗੈਰ-ਨਿਗਰਾਨੀ ਵਾਲਾ ਖੇਡ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਦੀ ਆਜ਼ਾਦੀ। ਸਕੂਲ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿੱਚ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਕੰਮ ਕਰਨ ਲਈ, ਫ਼ੋਨਾਂ ਨੂੰ ਕਲਾਸ ਦੌਰਾਨ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਦੂਰ ਰੱਖਣ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਹੈ – ਸਿਰਫ਼ ਵਿਦਿਆਰਥੀਆਂ ਦੇ ਬੈਕਪੈਕਾਂ ਵਿੱਚ ਹੀ ਨਹੀਂ। ਪਰ ਇਹ ਪੂਰੀ ਕਹਾਣੀ ਨਹੀ, ਜਦੋਂ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਉਸਦੇ ਹਾਈ ਸਕੂਲ ਵਿੱਚ ਫ਼ੋਨ ਪਾਬੰਦੀ ਕਿਵੇਂ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ, ਤਾਂ ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, “ਤੁਹਾਡਾ ਮਤਲਬ ‘ਪਾਬੰਦੀ’ ਹੈ?” ਉਸਨੇ ਸ਼ਾਇਦ ਇਸਦਾ ਹੱਲ ਤਲਾਸ਼ ਲਿਆ ਹੈ।

ਡਾ. ਕੋਹਨੀ ਦੱਸਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜਦੋਂ ਕਿ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆਈ ਪਾਬੰਦੀ ਹੁਣ ਤੱਕ ਪ੍ਰਭਾਵਸ਼ਾਲੀ ਨਹੀਂ ਰਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਆਉਣ ਵਾਲੀਆਂ ਪੀੜ੍ਹੀਆਂ ਲਈ ਬਦਲ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇੱਕ ਵੱਖਰੇ ਮਾਹੌਲ ਵਿੱਚ ਪਾਲਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਨਾ ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਇੱਕ ਮਨਮਾਨੀ ਮਿਤੀ ‘ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਦੁਨੀਆ ਬਦਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼।  ਕੈਨੇਡਾ ਲਈ, ਪ੍ਰੋ. ਨੋਟਲੇ ਦੀ ਸਲਾਹ: “ਮੈਂ ਦੂਜੀਆਂ ਸਰਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਲਾਹ ਦੇਵਾਂਗਾ ਕਿ ਉਹ ਰੁਕਣ ਅਤੇ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੋਸ਼ਲ ਮੀਡੀਆ ਉਮਰ ਪਾਬੰਦੀਆਂ ਲਾਗੂ ਕਰਨ ਤੋਂ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸਟ੍ਰੇਲੀਆ ਤੋਂ ਨਤੀਜੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਣ ਦੀ ਉਡੀਕ ਕਰਨ।”

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *